Bilgisayar açılıyor ama masaüstüne gelmeden donuyor. Ya da açılıyor, on saniye sonra mavi ekran veriyor. Belki dün kurduğun bir ekran kartı sürücüsü yüzünden görüntü bozuk geliyor, belki de bir program her açılışta kendini önce çalıştırıp sistemi kilitliyor. Bu durumlarda sorunun kaynağını bulmak zordur, çünkü Windows normal açılışta yüzlerce sürücüyü ve arka plan hizmetini aynı anda yükler. Hangisinin suçlu olduğunu anlamanın yolu, gürültüyü kısmaktan geçer.
İşte güvenli mod tam olarak bunu yapar. Windows'u yalnızca çekirdek dosyalar, temel ekran sürücüsü, klavye, fare ve disk erişimi ile başlatır. Üçüncü taraf sürücüler, başlangıç programları, çoğu hizmet devre dışı kalır. Ekran düşük çözünürlükte, köşelerde "Güvenli Mod" yazısıyla açılır. Görüntü çirkindir ama amaç güzellik değil; sistemi ayakta tutup müdahale edebilmektir.
Her sorun için güvenli moda girmek gerekmez. Şu durumlar tipik örneklerdir:
Buna karşılık bilgisayar sadece yavaşsa, güvenli mod bir çözüm değil bir teşhis aracıdır. Güvenli modda hızlı çalışıyorsa sorun donanımda değil, yüklü yazılımlardadır; o zaman başlangıç programlarını ayıklamaya ve disk temizliğine yönelmek daha mantıklı olur.
Windows 10 ve 11'de eski F8 tuşu artık varsayılan olarak çalışmaz. Bunun yerine birkaç farklı yol var ve hangisini seçeceğin, bilgisayarın hâlâ açılıp açılmadığına bağlı.
| Yöntem | Nasıl yapılır | Ne zaman uygun |
|---|---|---|
| Shift + Yeniden Başlat | Başlat menüsünde güç simgesine tıkla, Shift tuşunu basılı tutarak "Yeniden Başlat" seç. | Windows normal açılıyorsa; en hızlı yol. |
| Ayarlar > Kurtarma | Ayarlar, Sistem, Kurtarma, "Gelişmiş başlangıç" altındaki Şimdi yeniden başlat. | Menülere erişebiliyorsan, adımları görerek ilerlemek istediğinde. |
| Üç kez kesintiye uğratma | Windows logosu görünürken güç düğmesini basılı tutup kapat. Üst üste üç kez sonra kurtarma ekranı gelir. | Sistem masaüstüne hiç ulaşamıyorsa. |
| msconfig ile kalıcı ayar | Çalıştır'a msconfig yaz, Önyükleme sekmesinde "Güvenli önyükleme" kutusunu işaretle. | Birkaç kez üst üste güvenli modda çalışman gerekiyorsa. |
| Kurulum medyası | USB'den başlat, "Bilgisayarınızı onarın" > Sorun Giderme > Gelişmiş. | Sistem hiç önyükleme yapmıyorsa, son çare. |
İlk üç yöntemde aynı ekrana ulaşırsın: Sorun Giderme > Gelişmiş Seçenekler > Başlangıç Ayarları > Yeniden Başlat. Bilgisayar açıldığında numaralı bir liste görürsün. 4 tuşu klasik güvenli modu, 5 tuşu ağ destekli güvenli modu, 6 tuşu komut istemli güvenli modu başlatır.
| Seçenek | İnternet | Kullanım amacı |
|---|---|---|
| Güvenli Mod (4) | Yok | Sürücü kaldırma, program silme, sistem geri yükleme. En temiz ortam. |
| Ağ ile Güvenli Mod (5) | Var | Sürücü indirmek, çevrimiçi tarama yapmak gerektiğinde. |
| Komut İstemi ile (6) | Yok | Masaüstü hiç yüklenmiyorsa; sfc, chkdsk gibi komutlar için. |
Kötü amaçlı yazılım şüphesi varsa ağ desteğini açmamak daha güvenlidir; zararlının dışarıyla haberleşmesini engellersin. Ama güncel virüs imzası indirmen gerekiyorsa 5 numaralı seçenek işini görür.