Modem ve Kişayol

Web Tarayıcısını Temizleme ve Hızlandırma

Tarayıcı ilk kurulduğunda hızlıdır: sekmeler anında açılır, sayfalar hemen yüklenir, arama kutusuna yazdığınız şey gecikmeden görünür. Aylar geçtikçe bu his kaybolur. Aynı bilgisayarda, aynı internet bağlantısıyla tarayıcı ağırlaşır; bazen tek bir sekme bile birkaç saniye bekletir. Çoğu zaman sorun donanımda ya da hattınızda değil, tarayıcının zamanla biriktirdiği verilerdedir.

Tarayıcı neden yavaşlar?

Tarayıcı, ziyaret ettiğiniz sitelerin görsellerini, yazı tiplerini ve betiklerini diske kaydeder. Buna önbellek denir ve amacı iyidir: aynı siteye tekrar girdiğinizde her şeyi baştan indirmek yerine diskten okur. Ancak site tasarımı değiştiğinde eski dosyalar geçerliliğini yitirir, tarayıcı bazen eski ile yeniyi karıştırır ve sayfa bozuk görünür ya da geç yüklenir.

Çerezler ise sitelerin sizi tanıması için bıraktığı küçük metin parçalarıdır. Oturum açık kalsın diye gereklidirler, ama binlerce sitenin çerezi biriktiğinde hem gizlilik açısından rahatsız edici hem de bazı giriş sorunlarının kaynağı olurlar. Buna geçmiş kayıtları, indirilenler listesi, otomatik doldurma verileri ve en önemlisi uzantılar eklenir. Her uzantı, açtığınız her sekmede çalışan küçük bir programdır; onu unuttuğunuz halde o çalışmaya devam eder.

Yani "tarayıcı yavaş" dediğimiz şey genellikle dört ayrı sorunun toplamıdır: şişmiş önbellek, birikmiş çerezler, gereksiz uzantılar ve çok sayıda açık sekme.

Hangi veriyi silmeli, hangisini bırakmalı?

Temizlik yaparken "hepsini seç" demek en kolay yol gibi görünür, ama bazı verilerin silinmesi işinizi zorlaştırır. Aşağıdaki karşılaştırma neyin ne işe yaradığını ve silmenin bedelini gösteriyor.

Veri türü Ne işe yarar Silinince ne olur Öneri
Önbellek (cache) Sayfa dosyalarını diskte tutar, tekrar ziyarette hız kazandırır İlk açılışta siteler birkaç saniye geç yüklenir, sonra normale döner Rahatça silin
Çerezler Oturumları ve site tercihlerini hatırlar Tüm sitelerden çıkış yaparsınız, şifreleri tekrar girersiniz Sorun varsa silin, yoksa seçici davranın
Gezinme geçmişi Adres çubuğunda otomatik tamamlama sağlar Eski sayfaları bulmak zorlaşır, hıza etkisi azdır Gizlilik için silin
Kayıtlı şifreler Giriş bilgilerini saklar Başka yerde yedeği yoksa şifreler kaybolur Silmeyin
Site izinleri Kamera, mikrofon, bildirim tercihleri İzinler sıfırlanır, bildirim spamı da temizlenir Bildirim yağmuru varsa silin
Uzantılar Ek özellikler getirir İlgili özellik kaybolur, bellek kullanımı düşer Kullanmadığınızı kaldırın

Adım adım tarayıcı temizleme

Aşağıdaki adımlar Chrome, Edge, Firefox ve Opera'da neredeyse aynı şekilde işler; menü isimleri küçük farklarla değişir.

  1. Temizleme penceresini açın. Klavyeden Ctrl + Shift + Delete tuşlarına birlikte basın. Mac kullanıyorsanız Cmd + Shift + Delete. Bu kısayol tüm büyük tarayıcılarda "gezinme verilerini temizle" ekranını getirir.
  2. Zaman aralığını seçin. İlk temizlikte "tüm zamanlar" mantıklıdır. Sadece belirli bir sitede sorun yaşıyorsanız "son 24 saat" yeterli olabilir.
  3. Kutuları işaretleyin. Önbelleğe alınmış dosyaları ve gezinme geçmişini seçin. Şifrelerin kutusunu boş bırakın. Çerezleri, oturumlarınızın kapanmasını göze alıyorsanız işaretleyin.
  4. Uzantıları gözden geçirin. Adres çubuğuna tarayıcınızın uzantılar sayfasını yazın veya menüden açın. Ne işe yaradığını hatırlamadığınız her uzantıyı önce devre dışı bırakın, bir hafta sorun çıkmazsa kaldırın.
  5. Başlangıç ve arama ayarlarını kontrol edin. Ana sayfanız veya arama motorunuz siz değiştirmediğiniz halde başkasıysa, bu genellikle istenmeyen bir yazılımın izidir. Böyle bir durumda kötü amaçlı yazılım taraması yapmak temizlikten daha önceliklidir.
  6. Tarayıcıyı güncelleyin ve yeniden başlatın. Yardım menüsündeki "hakkında" bölümü güncellemeyi otomatik kontrol eder. Güncel sürüm hem daha hızlı hem daha güvenlidir.

Temizlik yetmezse ne yapmalı?

Veriler silindiği halde tarayıcı hâlâ ağırsa, sırayla şunlara bakın: