Video ortasında beliren yükleme çemberi, dosya indirirken saatlerce süren tahmini süre ya da görüntülü görüşmede donan ekran… Bağlantı yavaşladığında ilk akla gelen şey genellikle "paketi yükseltmek" olur. Oysa çoğu durumda sorun abonelikte değil, evin içindeki yayılımda, modemin ayarlarında veya cihazın kendisinde saklıdır. Aşağıda, ek ücret ödemeden uygulayabileceğiniz adımları sırayla ele alıyoruz.
Yavaşlığın kaynağını bilmeden yapılan her müdahale tahminden ibarettir. Basit bir ayrım yapmak işi kolaylaştırır:
Hız testini yaparken diğer cihazları geçici olarak ağdan çıkarın ve testi hem kablolu hem kablosuz olarak, günün farklı saatlerinde birkaç kez tekrarlayın. Tek bir ölçüm yanıltıcı olur.
İki kavram sık karıştırılır. Bant genişliği saniyede ne kadar veri aktarıldığını, gecikme (ping) ise bir isteğin karşıya ulaşıp dönmesinin ne kadar sürdüğünü gösterir. Sayfalar geç açılıyor ama indirme hızlıysa sorun büyük ihtimalle gecikmede ya da DNS çözümlemesindedir. Oyunlarda ve görüntülü görüşmelerde belirleyici olan da gecikmedir. Bu yüzden "internet hızı nasıl arttırılır" sorusunun yanıtı herkes için aynı değildir: kimi için kanal değişikliği, kimi için DNS ayarı, kimi için de modemin yerinin değiştirilmesi yeterli olur.
| Yöntem | Zorluk | Maliyet | Beklenen etki |
|---|---|---|---|
| Modemi yeniden başlatmak | Çok kolay | Yok | Geçici tıkanmaları çözer, kalıcı sorunu gidermez |
| Modemin yerini değiştirmek | Kolay | Yok | Kablosuz kapsama alanında belirgin iyileşme |
| 5 GHz bandına geçmek | Kolay | Yok | Yakın mesafede yüksek hız, duvar arkasında zayıflar |
| WiFi kanalını değiştirmek | Orta | Yok | Yoğun apartmanlarda dikkat çekici fark |
| DNS sunucusunu değiştirmek | Orta | Yok | Sayfa açılış süresi kısalır, indirme hızı değişmez |
| Ethernet kablosu çekmek | Orta | Düşük | En kararlı ve en düşük gecikmeli sonuç |
| Modem/menzil genişletici yenilemek | Orta | Yüksek | Eski donanımda büyük fark, yeni donanımda sınırlı |
| Aboneliği yükseltmek | Kolay | Sürekli gider | Ancak hat gerçekten doluysa işe yarar |
Modem çoğu evde giriş kapısının yanındaki dolaba, kablonun çıktığı yere sıkıştırılır. Oysa sinyal küresel biçimde yayılır; cihaz evin ortasında, yerden yaklaşık bir masa yüksekliğinde ve açıkta durduğunda kapsama alanı belirgin şekilde genişler. Metal yüzeyler, akvaryumlar, aynalar ve mikrodalga fırın yakınları kaçınılması gereken yerlerdir.
Ardından bant seçimine bakın. 2,4 GHz uzağa ulaşır ama yavaş ve kalabalıktır; 5 GHz hızlıdır ama duvarları zor geçer. Modeminiz her iki bandı da yayınlıyorsa, modeme yakın çalışan cihazları 5 GHz ağına, uzaktakileri 2,4 GHz'e bağlamak dengeli bir dağılım sağlar. 2,4 GHz'de kalmak zorundaysanız modem arayüzünden kanalı 1, 6 veya 11'den birine sabitleyin; bu üç kanal birbiriyle çakışmaz.
Ağ tarafında yapılacak her şey tamamsa sıra bilgisayara gelir. Windows'ta arka planda çalışan güncelleme servisleri, bulut eşitleme uygulamaları ve otomatik başlayan programlar hem işlemciyi hem bağlantıyı meşgul eder. Görev Yöneticisi'nin ağ sütununu açıp hangi uygulamanın trafik ürettiğini görmek çoğu zaman aydınlatıcıdır. Tarayıcıda biriken önbellek ve gereksiz eklentiler de sayfaların geç açılmasına yol açar; tarayıcı temizliği ve zararlı yazılım taraması bu noktada birlikte düşünülmelidir.
Sürücüleri de unutmayın. Dizüstü bilgisayarlarda güncel olmayan kablosuz ağ kartı sürücüsü, bağlantının sürekli kopmasına veya düşük hızda takılı kalmasına neden olabilir. Ayrıca güç ayarlarında "enerji tasarrufu" modu, ağ kartını kısıtlayabilir; masaüstü kullanımda yüksek performans profilini tercih edin.