Modem ve Kişayol

Bilgisayarın USB Portları Çalışmıyorsa Nasıl Düzeltilir

USB portları, bilgisayarın dış dünyayla kurduğu en yoğun trafiğe sahip kapılardır. Fare, klavye, telefon, harici disk, yazıcı, hepsi aynı yolu kullanır. Bu yüzden bir gün klavyenin ışığı yanmadığında ya da harici disk hiç ses vermediğinde ilk akla gelen "cihaz bozuldu" oluyor. Oysa çoğu durumda sorun cihazda değil, portu yöneten yazılım katmanında ya da enerji ayarlarındadır. Bir usb port arızası çözümü ararken izlenecek yol, en basit ve geri dönüşü kolay adımlardan başlayıp donanıma doğru ilerlemektir.

Sorunu Doğru Tanımlamak

Onarıma girişmeden önce arızanın sınırlarını çizmek gerekir. Şu üç soruyu yanıtlamak, sonraki adımların yarısını belirler:

Bir de şu ayrımı unutmayın: cihaz hiç tepki vermiyor mu (ışık yanmıyor, ses gelmiyor), yoksa fiziksel olarak tanınıp da dosya yöneticisinde görünmüyor mu? İkinci durumda port çalışıyordur; mesele sürücü harfi veya biçimlendirmedir.

En Basitinden Başlayın: Güç Döngüsü

USB denetleyicileri, bilgisayar kapatıldığında bile anakartta artık enerji kalabildiği için bazen "kilitli" halde takılır. Bunu çözmenin yolu tam bir güç boşaltmadır: bilgisayarı kapatın, fişi çekin, dizüstüyse mümkünse pili çıkarın, güç düğmesini 15–20 saniye basılı tutun, sonra yeniden bağlayıp açın. Bu yöntem, özellikle "USB aygıtı tanınmadı" uyarısı veren makinelerde şaşırtıcı derecede sık işe yarar ve hiçbir ayarı bozmaz. Modemi sıfırlamak ve yeniden başlatmak konusundaki mantığın aynısıdır: bileşene kendini baştan tanıtma şansı verilir.

Yazılım Tarafı: Aygıt Yöneticisi

Windows'ta Başlat düğmesine sağ tıklayıp Aygıt Yöneticisi'ni açın. "Evrensel Seri Yol denetleyicileri" başlığını genişletin. Sarı ünlem işaretli, "Bilinmeyen aygıt" veya "USB Kök Hub" olarak görünen kalemler ipucudur.

  1. Sorunlu görünen her denetleyiciye sağ tıklayıp Aygıtı kaldır'ı seçin. Sürücü dosyasını silme seçeneği çıkarsa işaretlemeyin.
  2. Hepsini kaldırdıktan sonra menüden Donanım değişikliklerini tara'yı ya da doğrudan bilgisayarı yeniden başlatmayı seçin. Windows denetleyicileri sıfırdan kurar.
  3. Klavye ve fare de USB ise, işlem sırasında girdi kaybı yaşamamak için PS/2 bir klavye ya da dokunmatik yüzey bulundurmak rahatlatıcı olur.

Bir başka sık sebep, güç tasarrufu ayarıdır. Aynı listede her USB Kök Hub'ın özelliklerine girip Güç Yönetimi sekmesindeki "Güç tasarrufu için bilgisayarın bu aygıtı kapatmasına izin ver" kutusunun işaretini kaldırın. Dizüstülerde uykudan dönüşte ölen portların çoğu bu ayardan kaynaklanır.

BIOS/UEFI Tarafı

Hiçbir port tepki vermiyorsa ve Windows kurulum ekranında bile klavye çalışmıyorsa, USB denetleyicisi firmware düzeyinde devre dışı bırakılmış olabilir. Bilgisayarı açılışta Delete, F2 veya F10 tuşuna basarak BIOS/UEFI ayarlarına girin. Advanced ya da Integrated Peripherals başlıkları altında USB Controller, USB Configuration, Legacy USB Support gibi maddeleri bulup Enabled yapın. Ayar adları anakart üreticisine göre değişir; emin olamadığınız bir maddeyi değiştirmek yerine "Load Optimized Defaults" ile fabrika değerlerine dönmek daha güvenli bir hamledir.

Yöntemlerin Karşılaştırması

YöntemNe zaman denenirZorlukRisk
Güç döngüsü (fiş çekip bekleme)Ani başlayan, açıklanamayan arızadaÇok kolayYok
Denetleyicileri kaldırıp yeniden kurmaAygıt Yöneticisi'nde uyarı işareti varsaKolayDüşük
Güç yönetimi ayarını kapatmaUykudan dönüşte kesilen portlardaKolayYok
Yonga seti sürücüsünü üreticiden kurmaYeni kurulum ya da güncelleme sonrasıOrtaDüşük
BIOS/UEFI'de portları etkinleştirmeHiçbir port hiç çalışmıyorsaOrtaOrta
Harici güçlü USB hub kullanmaHarici disk gibi güç isteyen cihazlardaKolayYok
Servise götürme / port değişimiPort oynuyor, eğilmiş veya yanık kokuyorsaYüksekMaliyet

Fiziksel Kontroller

Portun içine bir el lambasıyla bakın. Metal diller eğilmiş, içeri çökmüş ya da toz–pamuk birikmişse temas kurulamaz. Toz için basınçlı hava kullanın; kürdan veya iğneyle karıştırmak temas yüzeylerini kalıcı olarak bozabilir. Kablonun kendisi de sık suçlulardan biridir: özellikle telefon şarj kablolarının bir kısmı yalnızca güç taşır, veri hattı yo